• Facebook - conadrogach

AUTOSTRADY

Autostrady w Polsce
Autostrady w Polsce. Na zdjęciu Autostrada A4 Tarnów - Dębica oddana do użytku w październiku 2014 roku. Fot. GDDKIA.

Autostrady to najbardziej rozbudowane arterie komunikacyjne w Polsce. Wpisują się w sieć dróg krajowych i obsługują najważniejsze połączenia, przede wszystkim międzynarodowe, ale także międzyregionalne, wewnątrzkrajowe. Sieć polskich autostrad tworzą drogi A1, A2, A4, A6, A8 i A18.

Autostrady są drogami publicznymi przeznaczonymi wyłącznie dla ruchu pojazdów samochodowych. Oznacza to, że nie mogą z nich korzystać pojazdy wolnobieżne, rowery i motorowery, ciągniki rolnicze oraz pojazdy zaprzęgowe. Zakaz poruszania się po autostradzie dotyczy również pieszych. Cechą wyróżniającą autostrady jest także fakt, ze musi być to droga wyposażona przynajmniej w dwie trwale rozdzielone jednokierunkowe jezdnie i pas awaryjny, posiadająca wielopoziomowe skrzyżowania ze wszystkimi przecinającymi ją drogami transportu lądowego i wodnego, wyposażona w urządzenia obsługi podróżnych, pojazdów i przesyłek. Autostrady są więc drogami o ograniczonej dostępności, nie służą do obsługi ruchu lokalnego – liczba wjazdów i zjazdów jest ograniczona. Obecnie na autostradach w Polsce obowiązuje ograniczenie prędkości do 140 km/h., a pas awaryjny winien mieć przynajmniej 2,5 m. Autostrady pozbawione są kolizyjnych skrzyżowań, sygnalizacji świetlnej, przejazdów kolejowych, chodników czy przejść dla pieszych. Na autostradzie obowiązuje zakaz zawracania, cofania, zatrzymywania pojazdu w miejscach innych niż wyznaczone (z wyjątkiem sytuacji awaryjnych, w których należy usunąć pojazd by nie stanowił zagrożenia i odpowiednio oznakować). Na autostradach pasy ruchu biegnące w przeciwnych kierunkach odseparowane są od siebie.

Ze względu na olbrzymie natężenie ruchu jakie przyjmują, autostrady muszą charakteryzować się wyższą jakością nawierzchni. Konieczne jest też wyodrębnienie osobnych pasów dla pojazdów jadących wolniej i szybciej oraz pasów awaryjnych. Przy autostradach powinny znajdować się tzw. MOPy (miejsca obsługi podróżnych) a węzły łączące drogę z innymi ciągami komunikacyjnymi oraz wszystkie inne typy skrzyżowań funkcjonują w formie bezkolizyjnych, wielopoziomowych estakad i wiaduktów (występowanie węzłów jest dużo rzadsze niż w przypadku dróg ekspresowych).

Wzdłuż autostrady montowane są ogrodzenia i specjalne obiekty zapewniające niezależne funkcjonowanie zwierząt i terenów leśnych. W wybranych miejscach buduje się też ekrany akustyczne chroniące przyległe, zamieszkałe tereny przed hałasem.

Początek autostrady opatrzony jest zawsze znakiem informacyjnym D-9 („autostrada”). Odwołanie tego znaku znakiem D-10 oznacza koniec tego typu drogi.

 

Oznaczeniem autostrady jest litera „A” i numer, analogiczny do numeru drogi krajowej, wzdłuż której dana autostrada powstaje lub funkcjonuje. Oto lista wszystkich autostrad w naszym kraju:

  • A1 – autostrada łącząca Gdańsk i porty Wybrzeża z granicą państwa z Czechami w Gorzyczkach. Autostrada mija Toruń, Łódź, Piotrków Trybunalski, Częstochowę i Aglomerację Górnośląską.
  • A2 – autostrada łącząca granicę państwa z Niemcami w Świecku ze stolicą i dalej, docelowo, z granica z Białorusią w Kukurykach. Autostrada mija Poznań, Łódź, w Warszawie przechodzi w drogę ekspresową S2, dalej Mińsk Mazowiecki.
  • A4 – autostrada łącząca granicę państwa z Niemcami w Jędrzychowicach z granica z Ukrainą w Korczowej. Droga przecina Polskę południową i mija Wrocław, miasta Górnego Śląska, Kraków, Tarnów i Rzeszów. -
  • A6 – autostrada pełniąca funkcję obwodnicy Szczecina, łącząca granicę państwa z Niemcami w Kołbaskowie z drogą ekspresową S3.
  • A8 – Autostradowa Obwodnica Wrocławia
  • A18 – połączenie autostrady A4 z granicą państwa z Niemcami w Olszynie i dalej niemiecką autostrada A15 prowadzącą w kierunku Berlina.

 Listę powyższych sześciu dróg należy podzielić na dwie grupy: na długie korytarze drogowe, stanowiące ważne dla naszej części Europy arterie komunikacyjne, jak autostrady A1, A2 i A4 oraz łączniki, krótkie drogi o znaczeniu lokalnym, spinające sieć dróg w regionie jak autostrady A6, A8 i A18.

Autostrada A1 to jedyna w Polsce autostrada biegnąca na linii północ-południe. Zwana „ Autostradą Bursztynową”. A1-ka łączy Gdańsk (węzeł Rusocin) z przejściem granicznym z Republiką Czeską w Gorzyczkach (węzeł Świerklany-Gorzyczki). Leży w VI transeuropejskim korytarzu transportowym, stanowiąc część potężnej trasy europejskiej bezpośredniej E75, liczącej 5639 km i biegnącej z północno-wschodniej Norwegii przez Finlandię, Polskę, Czechy, Słowację, Węgry, Serbię i Macedonię aż do miasta Sitia na greckiej Krecie. Docelowa długość autostrady A1 to prawie 569 km, z czego powstało już ponad 406 km, co daje ponad 71% realizacji celu. W województwach pomorskim i kujawsko-pomorskim droga została oddana już w całości. W województwie łódzkim w budowie pozostaje fragment od Strykowa do Tuszyna a w fazie projektowania znajduje się odcinek od Bełchatowa do granicy z województwem śląskim. Kontynuacja tego odcinka już w województwie śląskim aż do Pyrzowic (w tym zachodnia obwodnica Częstochowy) znajduje się w przetargu. Pozostałe odcinki autostrady A1 w śląskim (w tym cały fragment przebiegający przez konurbację śląską) i łódzkim pozostają do dyspozycji kierowców. „Bursztynowa Autostrada” dwa razy przecina się z dwiema pozostałymi długimi autostradami – na węźle Łódź-Północ, w okolicach Strykowa A2-ka przecina się z autostradą A1, a na potężnym węźle Gliwice-Sośnica z autostradą A4.

Z kolei autostrada A2 zwana „Autostradą Wolności” (nazwana tak na pamiątkę 25 rocznicy pierwszych częściowo wolnych wyborów parlamentarnych z 1989 roku) ma stanowić równoleżnikowe połączenie między Świeckiem na granicy polsko-niemieckiej, Poznaniem, Warszawą i Kukurykami na przejściu granicznym z Białorusią. Autostrada A2 to część trasy europejskiej E30, wiodącej z irlandzkiego portu Cork do Omska w Rosji, uznawanej za najważniejszy dla samochodów ciężarowych europejski szlak drogowy na osi wschód-zachód. Swój bieg zaczyna w województwie lubuskim, kontynuując niemiecką autostradę A12 (biegnącą do Berlina). Planowana długość drogi to łącznie 624 km, z czego wybudowano już ponad 76% (475 km). Kierowcy bez przeszkód dojadą nią aż do stolicy (przez województwa lubuskie, wielkopolskie, łódzkie i część mazowieckiego) a dokładnie do podwarszawskich Mor. Tam bieg A2-ki kontynuowany jest przez południową obwodnicę stolicy, która wiedzie ciągiem drogi ekspresowej S2. Na południowym-wschodzie Warszawy, na węźle Lubelska, „Autostrada Wolności” wznawia swój bieg, a w zasadzie będzie wznawiać, bo od tego miejsca aż do granicy w Kukurykach (województwo lubelskie) droga nie wyszła jeszcze z etapu projektowania (wyjątkiem jest 14-kilometrowy fragment obwodnicy Mińska Mazowieckiego, oddany do użytku w sierpniu 2012 roku).

Najdłuższą polską autostradą – i pod względem planów, i pod względem istniejących odcinków – jest biegnąca równoleżnikowo na południu kraju autostrada A4. Swój bieg zaczyna na granicy z Niemcami w Jędrzychowicach koło Zgorzelca a kończy na przejściu granicznym z Ukrainą Korczowa-Krakowiec. Droga kontynuuje bieg niemieckiej autostrady A4 z kierunku Drezna a także wpisuje się w ciąg europejskiej trasy bezpośredniej wschód-zachód E40 – najdłuższej trasy europejskiej, liczącej ok. 8000 km, zaczynającej się w Calais nad Kanałem La Manche we Francji a kończącej w Kazachstanie, nad granicą z Chinami. Z 672 km docelowej długości drogi do wybudowania pozostało zaledwie 41. Ten brakujący fragment to odcinek od węzła Rzeszów-Wschód do węzła Jarosław-Zachód, który jest w trakcie budowy. Jak informuje GDDKiA, na oddanie drogi wykonawca ma 14 miesięcy (od 15 września 2014 roku, kiedy to została podpisana umowa na dokończenie tego odcinka), co oznacza, że – wliczając przerwę zimową – cała A4-ka będzie przejezdna na przełomie lat 2015/16. W okolicach Bolesławca, na węźle Krzyżowa, droga łączy się z autostradą A18 a na Górnym Śląsku (węzeł Gliwice-Sośnica) z autostradą A1.

Autostrada A6, to łącznik niemieckiej autostrady A11 ze Szczecinem. Jej planowana długość to niewiele ponad 28 km. W Polsce funkcjonuje jako południowa obwodnica Szczecina. Od granicy z Niemcami w Kołbaskowie biegnie do drogi ekspresowej S3, gdzie kończy swój bieg na węźle Rzęśnica. A6-ka to część trasy europejskiej pośredniej E28, łączącej Berlin z białoruskim Mińskiem. Droga ta powstała jeszcze za czasów, kiedy tereny województwa zachodniopomorskiego znajdowały się na terenie Rzeszy Niemieckiej. Polskie władze modernizują (po wojnie należało także odbudować zniszczone fragmenty, m.in. mosty na Odrze) drogę wytyczoną w latach trzydziestych ubiegłego wieku. Z planowanej długości 28,5 km dotychczas oddano do użytku kierowców ponad 24 km. Do wybudowania zostały więc ponad 4 km na południowym-wschodzie Szczecina, na odcinku Kijewo – Rzęśnica. W latach dziewięćdziesiątych pojawiały się koncepcje, aby A6-kę wydłużyć, prowadząc ją przez Koszalin, Słupsk, Trójmiasto, Elbląg, Olsztyn, Ełk, Grajewo aż do przejścia granicznego z Białorusią w Kuźnicy Białostockiej, jednak z racji ekonomicznych a także niewielkiego jak na autostradę ruchu na tej trasie, odstąpiono od tego pomysłu.

Autostrada A8 to jedyna jak dotąd całkowicie ukończona z polskich autostrad. Spełnia bardzo ważną dla Wrocławia rolę – jest jego obwodnicą. 22-kilometrowa droga otacza stolicę województwa dolnośląskiego od zachodu i północy, łącząc węzły Kobierzyce i Wrocław-Psie Pole (gdzie łączy się drogą ekspresową S8). A8-ka, jak cała droga krajowa nr 8, wpisuje się w ciąg trasy europejskiej pośredniej E67, relacji północ-południe, łączącej czeską Pragę z Helsinkami w Finlandii. Punktem zwrotnym dla powstania autostrady A8 (i całej Autostradowej Obwodnicy Wrocławia, bo w jej skład wchodzi także fragment drogi ekspresowej S8) była decyzja o przyznaniu Polsce organizacji mistrzostw Europy w piłce nożnej w 2012 roku. Ostateczne oddanie drogi do użytku kierowców nastąpiło 31 sierpnia 2011 roku.

Autostrada A18 to najdłuższa z krótkich autostrad – stanowi połączenie niemieckiej autostrady A15 z polską A4-ką. To także ostatni odcinek, biegnącej z Berlina, 240-kilometrowej trasy europejskiej E36. Droga zaczyna bieg na polsko-niemieckiej granicy w Olszynie a kończy na węźle Krzyżowa nieopodal Bolesławca, gdzie spina się z autostradą A4. Podobnie jak A6, A18-ka także powstała jeszcze w latach trzydziestych XX wieku. Aktualnie standard autostrady posiada jedynie 7 km z zaplanowanych 78 km drogi. W 2007 roku wybudowano od podstaw 71 km dwupasmowej jezdni północnej, w technologii betonowej. Jezdnia południowa wciąż czeka na modernizację. Po jej ukończeniu, droga zostanie oznaczona jako autostrada – do tego czasu funkcjonuje jako droga krajowa nr 18.

Stan zaawansowania budowy autostrad w Polsce (marzec 2015 r.):

  • A1 – docelowa długość: 569 km, zrealizowano: 406 km - 71,4%.
  • A2 – docelowa długość: 624 km, zrealizowano: 475 km - 76%.
  • A4 – docelowa długość: 672 km, zrealizowano: 631 km - 94%.
  • A6 – docelowa długość: 28,5 km, zrealizowano: 24 km - 84,2%.
  • A8 – docelowa długość: 22,3 km, zrealizowano: 22,3 km - 100%.
  • A18 – docelowa długość: 78,5 km, zrealizowano: 7 km + 71,5 km (jedna jezdnia) - 54,5%.
  • Łącznie – docelowa długość: 1 994,3 km, zrealizowano: 1 601km - 80,3%.

Pieczę nad autostradami (tak jak nad wszystkimi drogami krajowymi) sprawuje Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad z regionalnymi oddziałami w każdym mieście wojewódzkim. Oprócz GDDKiA, polskie autostrady zarządzane są przez trzech koncesjonariuszy. Na autostradzie A1 jest to spółka Gdańsk Transport Company, która zarządza odcinkiem Rusocin – Czerniewice (na południowych obrzeżach Torunia), na autostradzie A2 spółka Autostrada Eksploatacja (Autostrada Wielkopolska) (od granicy polsko-niemieckiej do Konina) a na autostradzie A4 takim koncesjonariuszem jest Stalexport Autostrada Małopolska S.A., która włada na 61-kilometrowym odcinku Mysłowice-Brzęczkowice – Balice I.


Autostrady wraz z drogami szybkiego ruchu tworzą szkielet infrastruktury drogowej w Polsce. Na mapie naszego kraju znajdziemy cztery skrzyżowania autostrad między sobą. Aż trzy z nich znajdują się w ciągu autostrady A4:

  • Skrzyżowanie A1 i A2, węzeł Łódź-Północ, województwo łódzkie
  • Skrzyżowanie A4 i A18, węzeł Krzyżowa, województwo dolnośląskie
  • Skrzyżowanie A4 i A8, węzeł Wrocław-Południe, województwo dolnośląskie
  • Skrzyżowanie A1 i A4, węzeł Gliwice-Sośnica, województwo śląskie

Autostrady, przecinają się także z drogami ekspresowymi. Najwięcej takich skrzyżowań (3) mają województwa śląskie (dwa na A4-ce i jedno na A1-ce) i wielkopolskie (dwa z S11-ką i jedno z S5-ką). Oto 13 oddanych do użytku kierowców skrzyżowań tego typu w Polsce:

  • Skrzyżowanie A1 i S1, węzeł Pyrzowice, województwo śląskie
  • Skrzyżowanie A1 i S6, węzeł Rusocin, województwo pomorskie
  • Skrzyżowanie A2 i S2, węzeł Konotopa, województwo mazowieckie
  • Skrzyżowanie A2 i S3, węzeł Jordanowo, województwo lubuskie
  • Skrzyżowanie A2 i S5, węzeł Poznań-Wschód, województwo wielkopolskie
  • Skrzyżowanie A2 i S11, węzeł Poznań-Zachód, województwo wielkopolskie
  • Skrzyżowanie A2 i S11, węzeł Poznań-Krzesiny, województwo wielkopolskie
  • Skrzyżowanie A4 i S1, węzeł Brzęczkowice, województwo śląskie
  • Skrzyżowanie A4 i S7, węzeł Bieżanów, województwo małopolskie
  • Skrzyżowanie A4 i S19, węzeł Rzeszów-Wschód, województwo podkarpackie
  • Skrzyżowanie A4 i S86, węzeł Mikołowska, województwo śląskie
  • Skrzyżowanie A6 i S3, węzeł Klucz, województwo zachodniopomorskie
  • Skrzyżowanie A8 i S8, węzeł Wrocław-Pawłowice, województwo dolnośląskie

Autostrady zaplanowano jako drogi w całości objęte opłatami za korzystanie dla wszystkich ich użytkowników. Jak do tej pory opłaty są pobierane fragmentarycznie (zarówno przez koncesjonariuszy jak i przez Generalną Dyrekcję).

 

 

KOMENTARZE

Obywatel
2015-12-29 18:06
Oj tak, a na szczególna uwage zasługuje odcinek A4 Legnica - Wrocław. Ta pseudo autostrada czesto jest zakorkowana - wystarczy mały wypadek i wszystko stoi. O kolejkach do bramek juz nie wspomnę....
Obywatelka
2015-06-02 21:43
Super, szkoda tylko, że to wszystko albo w robotach, albo nie pokończone, do bramek kolejki, ceny niebotycznie wysokie...W ogóle co to za zacofanie w rozwoju, żeby mieć jeszcze te bramki i to jeszcze funkcjonujące tak, że opóźniają sprawność przejazdu???

TWÓJ KOMENTARZ

Twój podpis:
/ Zarejestruj się
Twój komentarz: